Grondwater onder de loep

Het kennisimpuls project grondwater heeft zich in de afgelopen periode gericht op de kennisontsluiting van vijf algemeen gevoelde grondwaterissues; kunstmatige infiltratie, geothermie, opkomende stoffen, bodemenergiesystemen en vergrijzing van grondwater.

 

Grondwaterbeschermingsgebied

Met grondwatergebruikers is er kennis opgehaald en er worden aanbevelingen gedaan hoe we deze kennis kunnen toepassen. Ook is duidelijk geworden waar meer onderzoek nodig is. De voorzitter van de gebruikerscommissie Eric Castenmiller van de Provincie Limburg is tevreden met de opbrengst die is opgetekend in de Deltafacts. ‘Belangrijk is dat we hiermee ook buiten de kring van inhoudelijk sterk betrokken mensen kennis kunnen delen over de bedreigingen voor ons grondwater en hoe we daarmee om kunnen gaan. We moeten aan bestuurders duidelijk kunnen maken waar problemen ontstaan en welk handelingsperspectief er is. Alleen dan kan er iets op gang komen’. Wilko Verheij de projectleider van kennisinstituut Deltares ziet het als grote winst dat zowel onderzoekers als gebruikers hun kennis bij elkaar hebben gebracht en opgeschreven. ‘Voor kennisinstituten is het nu nog duidelijker wat de precieze kennisvragen zijn.’

Hieronder volgen vijf korte samenvattingen van de Deltafacts met een link naar de volledige versie.
 

Kunstmatige infiltratie

Door de vaker voorkomende periodes van droogte en de toenemende druk op onze zoetwaterbronnen wordt er ook vaker beroep gedaan op grondwater. Tegelijkertijd neemt de aanvulling van de grondwaterbronnen af. Om de hoeveelheid grondwater weer aan te vullen is kunstmatige infiltratie een oplossing. De projectgroep geeft in een Deltafact overzicht van de huidige kennis over kunstmatige infiltratie van oppervlaktewater, wat zijn de gevolgen hiervan voor de grondwaterkwaliteit en hoe zit het met de regelgeving.
 

Geothermie

Vergrijzing van ons grondwater door menselijke activiteiten aan het maaiveld en in de ondergrond is volgens de adviescommissie water (2017) een urgent probleem. Om de opwarming van de aarde te beperken wordt geothermie wel door de overheid erkend als belangrijke duurzame energiebron. Gaat de kwaliteit van het grondwater hierdoor achteruit? Deze Deltafact noemt de bekende risico’s en onze kennis daarover, noemt de kennisleemtes en geeft zicht op handelingsperspectieven.

Opkomende stoffen

Het gaat om relatief nieuwe en onbekende stoffen die vaak nog niet genormeerd zijn, of stoffen waarvan inmiddels gebleken is dat ze grotere milieu- of gezondheidseffecten hebben dan oorspronkelijk gedacht. In de Deltafact  staan de bronnen en routes van de stoffen naar het grondwater, afgeronde en lopende onderzoeken en ook praktijkervaring beschreven. In een later stadium van dit project worden handelingsperspectieven toegevoegd om vergrijzing van het Nederlandse grondwater door opkomende stoffen te mitigeren.
 

Bodemenergiesystemen

In de Nederlandse energietransitie speelt de ondergrond een belangrijke rol. Voor veel gebouwen is bodemenergie de enige of meest duurzame oplossing voor koeling en verwarming. De ontwikkeling van deze systemen legt wel een steeds groter beslag op de ondergrondse ruimte. Zowel bij aanleg als exploitatie als afsluiting zijn er waterkwaliteitsrisico’s bij zowel open- als gesloten systemen. De Deltafact geeft handelingsperspectieven hoe we waterkwaliteitsrisico’s voorkomen, en geeft tevens de kennisleemtes voor beide systemen aan.
 

Vergrijzing van grondwater

Door ons gebruik van de bodem komen er steeds meer verontreinigende stoffen in het grondwater terecht. We noemen dit vergrijzing van het grondwater. Een deel van de stoffen die voor vergrijzing zorgen komen weliswaar van nature in het grondwater voor, maar door menselijk handelen in hogere concentraties dan van nature. Een ander deel van de vergrijzing zijn milieuvreemde stoffen. Omdat het grondewatersysteem traag is, verspreiden de stoffen zich niet heel snel, maar duurt het ook langer voordat een maatregel effect heeft. De Deltafact gaat in op de mate en ernst van de vergrijzing van het Nederlandse grondwater en biedt handelingsperspectieven. Wat wordt gemist is een maatlat om vergrijzing van het grondwater eenduidig zichtbaar en meetbaar te maken. Het is belangrijk om deze informatie te gebruiken in de ruimtelijke planning.
 

Bijeenkomsten

De projectgroep grondwater houdt in mei en oktober 2021 nog brede bijeenkomsten om de resultaten uit de onderzoeken te presenteren en te bespreken voordat het eindrapport wordt opgemaakt.

 

Hebt u vragen?

Voor vragen kunt u een email sturen naar Wilko.Verheij@Deltares.nl

Deel deze pagina

Houd mij op de hoogte