Voorgang KIWK-project Nutriënten

Eind 2020 verscheen de KIWK-voortgangsrapportage 2020, waarin een overzicht wordt gegeven van de voortgang van de afzonderlijke projecten die lopen binnen de Kennisimpuls Waterkwaliteit. De komende weken vertellen we u graag wat er in de uiteenlopende projecten is gebeurd, en nog staat te gebeuren. Deze keer: Nutriënten.
oogsten suikerbieten

De bijdrage vanuit de landbouw aan de nutriëntenbelasting van onze wateren is groot. In het KIWK-project Nutriënten wordt onderzocht wat de effecten zijn van maatregelen die boeren kunnen nemen om de kwaliteit van het oppervlaktewater te verbeteren en de nitraatuitspoeling in drinkwaterbeschermingsgebieden te verminderen. Daarmee biedt het project zowel voor overheden als voor agrariërs handelingsopties.

In de eerste fase van het project is gestart met vier deelprojecten: ‘Maatregel op de kaart’, ‘Review effecten landbouwmaatregelen’, ‘Data-analyse effecten bedrijfsvoering op de waterkwaliteit’ en ‘Van meten naar weten’. In deelproject ‘Maatregelen op de Kaart’ is een digitale percelenkaart vervaardigd waarin per perceel wordt aangegeven welke maatregelen van de zogenoemde BOOT-lijst uit het Deltaplan Agrarisch waterbeheer toepasbaar zouden kunnen zijn. In het deelproject ‘Review effecten maatregelen’ is een review van Nederlandse studies én buitenlandse literatuur uitgevoerd naar de effecten van diverse landbouwmaatregelen. Binnen het deelproject ‘Data-analyse effecten bedrijfsvoering op de waterkwaliteit’ is een analyse uitgevoerd van mogelijke verbanden tussen trends in waterkwaliteit en agrarische bedrijfsvoering. Als product is een notitie geschreven (in de pijplijn voor publicatie) met een beschrijving van gegevens en resultaten van eenvoudig te bepalen verbanden. Het deelproject ‘Van meten naar weten’ betreft een synthese op het gebied van kennis over monitoren, met als doel bronnen en routes te identificeren, om te waarschuwen bij calamiteiten en om effecten van maatregelen experimenteel vast te stellen. Als producten zijn onder meer opgeleverd een notitie met een overzicht van beschikbare meetsystemen en een notitie met informatie en advies voor monitoren (meten + modelleren), gericht op het in beeld brengen van bronnen en routes en de effectiviteit van KRW-maatregelen.

Gebiedspilots
Begin 2020 is gestart met het gedetailleerd in beeld brengen van bronnen en routes in twee pilotgebieden (Vinkenloop en Vuursteentocht). Voor de beide meetpilots is een mobiel laboratorium ontwikkeld dat met hoge frequentie nutriëntenparameters in het oppervlaktewater kan meten. In langstrajecten van waterlopen worden zogenaamde routings uitgevoerd om een gedetailleerd beeld te krijgen van hotspots waar landbouwpercelen het oppervlaktewater met stikstof en fosfor belasten. Met elektrische weerstandsmetingen worden op een onderzoeksperceel van de meetpilot Vinkenloop bovendien gedetailleerde beelden van verticale profielen samengesteld waaruit concentratiegradiënten en concentratiefronten met de diepte zijn af te leiden. Deze informatie is uniek en zeer bruikbaar voor de toetsing van rekenmodellen.

Het project ‘Maatregel op de kaart’, gestart in 2019, is in 2020 doorgezet. Op basis van de uitkomsten van een enquête en een workshop is de verdere richting van het maatregel-op-de-kaartproject bepaald. De activiteiten richten zich op het verbeteren, het verbreden en het testen van ‘Maatregel op de kaart’ in de praktijk, mede door inhuur van bureaus die vertrouwd zijn bij agrariërs. De in 2019 opgeleverde online tool wordt veelvuldig geraadpleegd en voorziet in een behoefte.

Vooruitblik
In 2021 worden metingen en de interpretatie ervan in de pilots Vinkenloop en Vuursteentocht voortgezet. Ook verschijnt een rapport met de onderzoeksresultaten en zullen de verkregen gegevens worden verwerkt in rekenmodellen, ter verbetering en validatie van deze modellen. We organiseren in 2021 actievere bijeenkomsten met de gebruikerscommissie, onder meer over de behoefte om het meetwerk en veldonderzoek ook na 2021 voort te zetten, omdat pas met meerdere meetjaren een goede inhoudelijke analyse uitgevoerd kan worden. Daarmee gaat het project langer duren dan de looptijd van de Kennisimpuls, waar nog geen financiële toezegging voor is. Ook zal worden gesproken over de doorwerking van en toepassing van kennis in de praktijk.

Hebt u vragen?

Voor vragen kunt u een email sturen naar piet.groenendijk@wur.nl

Deel deze pagina

Houd mij op de hoogte