Voorgang KIWK-project Toxiciteit: op weg naar ESFT 2.0!

Eind 2020 verscheen de KIWK-voortgangsrapportage 2020, waarin een overzicht wordt gegeven van de voortgang van de afzonderlijke projecten die lopen binnen de Kennisimpuls Waterkwaliteit. De komende weken vertellen we u graag wat er in de uiteenlopende projecten is gebeurd, en nog staat te gebeuren. Deze keer: Toxiciteit.

Vaten chemische stoffen

In Europa worden meer dan 170 duizend chemische stoffen geproduceerd, gebruikt en verhandeld. Een deel ervan komt in ons oppervlaktewater terecht. Deze stoffen vormen een probleem omdat er steeds meer bewijzen komen dat ze mede het behoud en/of het herstel van een goede ecologische waterkwaliteit in de weg staan (KRW). Het KIWK-project Toxiciteit richt zich op de effecten van deze stoffen op de waterkwaliteit. Het wil praktische, gevalideerde en uitlegbare methoden leveren die behulpzaam zijn bij de diagnose van, en oplossingen voor waterkwaliteitsproblemen met toxische stoffen en hun mengsels, inclusief het realiseren van een internationale inbedding (EU-niveau). Water stroomt nu eenmaal via Rijn, Maas, Schelde en Eems ons land binnen. De nieuw opgebouwde kennis van de EU-projecten SOLUTIONS (mengsels) en MARS (multi-stress en ecologie), de praktijkervaringen van gebruikers en adviesbureaus, en de ervaringen van de Kennisinstellingen worden verwerkt tot een verbeterde versie van de Ecologische Sleutelfactor Toxiciteit; versie 2.0.


Wat is er tot dusver gebeurd?  

Het project is in 2018 gestart – in een eerste ‘rondje NL’ – met het ophalen van specifieke behoeften van de waterbeheerders in Nederland op het gebied van de toxicologie en meer specifiek de instrumenten in de Ecologische Sleutelfactor Toxiciteit (2016), en met het geven van een overzicht  van het actuele kennisaanbod. Dit heeft geresulteerd in een tabel met meer dan 400 kennisbehoeften en-aanbodregels die geordend en gestructureerd geadresseerd zijn in de verschillende onderdelen (werkpakketten, WP’s) van het project. Voor het Chemie-spoor en het Toxicologie-spoor binnen de ESF Toxicologie zijn verbeterplannen opgesteld, zodat waterbeheerders met resp. concentraties en bioassays veel inzicht in toxische druk kunnen verzamelen. Bovendien zijn twee elementen geïdentificeerd die toegevoegd gaan worden aan het instrumentarium: een start-module met een beslisboom die uiteindelijk langs alle tools en optionele maatregelenlijsten tot betere waterkwaliteit moet leiden, en een interpretatie-hulp, die de resultaten van de tools omzet naar KRW-begrippen (in relatie met de impact-klassen van de ecologische toestand en de zuiveringsinspanning).

Om de ESF Toxicologie versie 2.0 goed in de praktijk bruikbaar te maken, is in 2019 gestart met het selecteren van casestudies waar de vernieuwde instrumenten met gebruikers getest worden. Deze casestudies hebben tevens een belangrijke rol bij de implementatie van de nieuwe kennis en nieuwe tools, en helpen bij  instructie en opleiding. In 2020 zijn inhoudelijke verbeteringen in de verschillende modules van de ESF Toxicologie 2.0 doorgevoerd. Aan het eind van 2020 is het team gestart met de bouw van serie webpagina’s, zodat de waterbeheerders ook echt op handige en systematische wijze het stoffenprobleem kunnen behandelen, van eerste verkenning via kaartbeelden van toxische druk, tot aan diagnose van de rol van chemische verontreinigingen en het nemen van (kosten-)effectieve maatregelen.
 

Wat gaat er gebeuren?  

In juni 2021 hoopt de projectgroep de ESFT 2.0 webpagina’s (tools, handleiding en uitleg) te kunnen lanceren en tegelijkertijd case studies met eindgebruikers af te ronden. Tijdens de casestudies worden evaluatie-punten opgehaald en tussen juli en december 2021 verwerkt in de definitieve tools. Die worden als integrale ESF-Toxiciteit (versie 2) samengebracht, inclusief een e-Learning tool die de gebruikers snel wegwijs maakt in de problematiek, de aanpak en het nut van deze sleutelfactor voor de waterkwaliteit. Het najaar van 2021 kan, ten slotte, het toneel worden van een roadshow van de ESFT 2.0, als ‘2e rondje-NL’. Het projectteam en de waterbeheerders kunnen dan samen zien, of de gevraagde verbeteringen werken!  

Meer weten over de ontwikkeling van de Ecologische Sleutelfactor Toxiciteit 2.0?

Lees het artikel ‘Waterkwaliteit zonder toxiciteit. Op weg naar de Ecologische Sleutelfactor Toxiciteit 2.0’ op deze website

Hebt u vragen?

Voor vragen kunt u een email sturen naar leo.posthuma@rivm.nl

Deel deze pagina

Houd mij op de hoogte